Hoe gebruik je dat of wat?

iconmonstr-speech-bubble-10-icon-48

Heb jij er ook last van? Eigenlijk niet zo mooi van me want ik maak zelf ook wel eens fouten, maar als ik wat in plaats van dat lees of hoor, dan zegt een resoluut stemmetje in m’n hoofd: klopt niet!

Wat of dat-

Hoort of ziet het gros van de mensen dit soort fouten niet meer of wordt het je meer vergeven dan vroeger? Ik ben hier oprecht benieuwd naar. (Omdat ik taaltrainingen geef, ben ik niet objectief.)

Valt jou iets op bij de volgende zinnen? (de afgelopen week opgepikt van tv en social media)

 – het probleem wat we tegenkomen ..
 – dat ze ‘n schooladvies krijgen wat veel lager ligt dan ..
 – zo’n vuurtje wat oplaait en vervolgens praat iedereen er weer over ..

Alle 3 zinnen zijn niet goed. Het lijkt dat we steeds vaker wat zeggen na een het-woord, terwijl het dat moet zijn. Mocht het je niet zoveel kunnen schelen, no problemos … stop dan hier met lezen (en hopelijk tot een volgende keer).

Ik ben bang dat deze trend niet te stoppen is. Misschien ook niet erg. Toch kun je je afvragen hoe je zelf wilt overkomen, en dan misschien vooral in teksten. Want als er hbo op je cv staat, wil je toch graag dat je teksten er netjes uitzien.

Taalfouten

Dus wil je wel graag nauwkeurig zijn en weet je de regeltjes niet meer? Of heb je sommige dingen verkeerd aangeleerd zoals ik. Lees dan de volgende uitleg.

Dat of wat zijn verwijswoorden.

Je verwijst naar iets wat eerder gezegd is. Is de verwijzing naar een zelfstandig naamwoord en is het een het-woord, dan gebruik je ‘dat’ (bij een de-woord gebruik je ‘die’ maar dat gaat zelden fout). Is de verwijzing naar iets onbepaalds of een zin dan gebruik je ‘wat’.

Dus de volgende zinnen zijn goed:

– het probleem dat we tegenkomen .. (dat verwijst naar ‘het probleem’)
– dat ze ‘n schooladvies krijgen dat veel lager ligt dan … (dat verwijst naar ‘het schooladvies’)
– Zo’n vuurtje dat oplaait en vervolgens praat iedereen er weer over … (dat verwijst naar ‘het vuurtje’)

Als je interesse hebt om ‘dat’ en ‘wat’ goed te gebruiken, hier de regels:

Verwijs je naar een de-woord. Gebruik – die

De man, die daar staat…
De problemen, die we tegenkomen …

Verwijs je naar een het-woord. Gebruik – dat

Het huis, dat daar staat …
Het advies, dat meestal gegeven wordt …

Verwijs je naar een onbepaald-woord. Gebruik – wat
(alles, iets, niets, weinig, veel, datgene)

Er is niets, wat ik niet weet.
Is het veel, wat je moet doen?
Datgene, wat ik nodig heb …

Verwijs je naar een overtreffende trap-woord (superlatief). Gebruik – wat

Het leukste, wat je kunt doen
Het beste, wat er is.

Verwijs je naar een hele zin. Gebruik – wat

Ik heb gewonnen, wat ik heel leuk vind.
Misschien gaat het niet door, wat ik niet hoop.

Succes!
Jessica

*Doordat we steeds meer tussendoor social media gebruiken, nemen we minder tijd om teksten goed na te kijken. We reageren ‘even’ en zijn daardoor zichtbaarder. Ook schrijf-en spellingsfouten zijn zichtbaar. In een training Beter Nederlands Schrijven frissen we de regeltjes op, waardoor je zekerder wordt van je schrijven.

Deze training wordt op maat gemaakt. In overleg wordt met een behoefte-analyse bepaald wat er nodig is. Al in één middag kunnen de meest voorkomende taalfouten aan bod komen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Stuur mij een offerte
  • Name*full name
    0
  • Bedrijf*of organisatie
    1
  • Email*only used for this form
    2
  • Cursus*
    Duits
    Engels
    Frans
    Nederlands
    3
  • 4